Osmanlı’nın Türkmen’le İmtihanı – 2

Osmanlılar’ın 400 çadırlı bir aşiretten, nasıl bir imparatorluğa dönüştüğü bugün bile tarihçiler arasında çok tartışılan bir husustur. Zayıflayan Bizans, Selçukluların yıkılmasıyla darmadağın olan bir Anadolu ve gaza ve yapma motivasyonuyla dolu Türkmen aşiretleri rahatlıkla en temel sebepler sayılabilir. İlk yazıda da belirttiğimiz gibi, Türkmen aşiretlerinin ordu içerisinde kullanımı Osmanlı‘nın orta ve uzun vadeli planları ile çelişmiş, ordu Türkmen unsurlarsan yavaş yavaş, ancak kesin bir şekilde temizlenmeye başlanmıştı.

Osmanlıların Anadolu’da en çok mücadele ettiği Türk devleti Karamanoğulları‘ydı. 1. Murat 1381’de oğlu Bayezid’i Germiyanoğulları Beyi Süleyman Şah’ın kızı Devlet Hatun ile evlendirdi. Germiyanoğulları Osmanlı hakimiyetini tanıyarak Kütahya, Simav, Tavşanlı, Emet kentlerini Osmanlılara bıraktılar. Bursa’da yapılan görkemli düğüne konuk olan Hamitoğulları Beyi Hüseyin Bey ve elçisiyle görüşen I. Murat 80 bin altın karşılığında Akşehir, Yalvaç, Beyşehir, Seydişehir, Karaağaç, Eğridir ve Isparta’yı satın aldı. Bu diplomatik ve bol akçeli fetihler neticesinde Osmanlı Karamanoğulları ile karşı karşıya geldi.

1386 yılında, aynı zamanda 1. Murat’ın kızı Nefise Melek Hatun’la evli olan Karamanoğlu hükümdarı Alaeddin Halil Mirza Bey Osmanlı idaresinde bulunan Beyşehir’e saldırdı. Bunun üzerine Osmanlı ordusu Beyşehir’i geri almak için Konya üzerine yürüdü. Burada yapılan savaşı Osmanlılar kazandı ve Alaeddin Bey Konya kalesine çekilmek zorunda kaldı. Osmanlı ordusu kaleyi kuşattı ve Alaeddin Bey’i esir aldı. Sultan’ın kızı Nefise Melek Hatun babasının huzuruna çıkarak eşi Alaeddin’in affını diledi.. Daha önce ayaklanan şehzade oğlu Savcı Bey’in gözlerine mil çektirerek nur-ı basıradan mechur (görme yeteneğinden mahrum) bırakan, öfkesini yenemeyince de boğdurarak öldürten Murat, kızını ve damadını affetmiş, Alaeddin Bey’i öldürmemişti.

Sultan Murat’ın Konya’ya giden ordusu tarihçilerin belirttiğine göre neredeyse tamamen Bizans İmparatoru’nun, Sırp Despotu’nun, Köstence Sırp Beyi’nin, Saraç Tatarları’nın anlaşmalar uyarınca Osmanlı emrine verdikleri paralı, Hıristiyan askerlerden oluşmaktaydı. Yani, Müslüman Konya’yı, Müslüman Osmanlı’nın Hıristiyan askerleri yağma ve talan etti.

Konya talanı sonrasında, doğal olarak, Osmanlı ile diğer Anadolu beyliklerinin arası oldukça açıldı. Bir zamanlar Selçuklu Sultanları, Anadolu’daki Türkmen aşiretleri karşısında çaresiz kalıp Moğollardan yardım isterken, şimdi de Osmanlı karşısında çaresiz kalan Türkmenler Moğollardan yardım istediler..

Hatta 1. Murat’ın oğlu -Yıldırım lakabını her zaman için haketmeyen- Bayezid1402 Ankara Savaşı‘nda Timur’la savaşırken, Anadolu Beylikleri’nin tamamı Timur’un yanında yer tutmuş, cephede Osmanlı’ya karşı savaşmıştı. Timur’un Osmanlı ordusunu mağlup ederek Bayezid’i esir alması ve sonra yaşanan Fetret Devri, Anadolu Beyliklerinin belki de son hükümdarlık yıllarının önünü açmış, Türkmenlerin tekrar Anadolu’da hüküm sürmesini sağlamıştır.

Daha sonraları, 1443’te, bu kez 2. Murat, Papa IV. Öjen’in kurduğu, Jan Hunyad yönetimindeki, Almanlar, Macarlar, Lehler, Ulahlar, Sırplar, Fransızlar ve Belçikalılardan oluşan Haçlı ordusuyla Morova’da savaşırken, Karamanoğlu Devleti de Haçlılarla anlaşmış, Osmanlı’ya saldırmıştı.

Haçlı ordusuna yenilen ve Edirne antlaşmasını imzalayan 2. Murat da sanırım sırf bu öfkesi nedeniyle Anadolu’ya geçerek ve Karamanoğlu Devleti üzerine yürüdü. Geçtiği yerlerde taş üzerinde taş bırakmayan, çoğunluğu Hıristiyan askerlerden oluşmuş Osmanlı ordusu, Anadolu’da binlerce Türk’ü kılıçtan geçirdi.

Osmanlı tarihinin bilinen en önemli ve eski vakanüvislerinden Aşıkpaşazade bu seferi şöyle anlatmıştır:

Hünkar, leşker-i azim cem etti ve hem Rumeli’nin ne kadar kafir leşkeri varsa kendüye tabi, anı dahi bile sürdü. Konya’ya çıktı; yağma buyurdu. Vilayet-i Karaman’ı şöyle vurdular kim, köylerini ve şehirlerini elek elek ettiler, harab ettiler. Ve o yıl nice oğlan ve kız doğdu meçhulünneseb…

Şanlı Osmanlı’nın şanlı tarihinde tercümeye gerek duyulmayacak kadar açık olan bu cümleleri kimse anlatmaz.

Devam etmek dileğiyle, saygılar…